Hélène Akilimali thotë se po merr të gjitha masat paraprake kundër infektimit me Ebola, duke përfshirë gjithmonë mbajtjen e një maske në fytyrë në publik.
Por puna e saj si shitëse kakaoje në Republikën Demokratike të Kongos (RDK) lindore – epiqendra e shpërthimit të fundit – e sjell atë në kontakt të përditshëm me njerëz të tjerë, disa prej të cilëve dyshojnë se sëmundja është e vërtetë, dhe ajo nuk ka kontroll mbi mënyrën se si sillen ata, transmeton Telegrafi.
“Ebola është një sëmundje e vërtetë. Njerëzit duhet të ndalojnë së mashtruari veten”, tha Akilimali, duke paralajmëruar se dezinformimi, mitet rreth virusit dhe qëndrimet e shkujdesura po mbysin njerëz.
“Unë gjithmonë mbaj maskën time të fytyrës. Por sa i përket klientëve, kur vijnë, ata mund të kenë ose jo maska”, i tha Akilimali një gazetari në terren që punonte për CNN.
Vendasit në Ituri dhe Kivu të Veriut, dy provincat më të prekura nga shpërthimi, thonë se nuk po përballen vetëm me reagimin e vonuar ndaj epidemisë, por edhe me dezinformimin shëndetësor dhe një qëndrim të shkujdesur ndaj maskave të fytyrës në komunitetet e tyre.
“Ndërsa shohim njerëz që vdesin, menduam se ishte shaka, por tani mund të shohim se është e vërtetë. Sëmundja është padyshim këtu”, tha Élie Ilunga, një banor i qytetit të Bunias, kryeqyteti i Provincës Ituri.
Organizata Botërore e Shëndetësisë ka thënë se të paktën 177 vdekje mendohet se lidhen me shpërthimin e Ebolës në RDK, me gati 750 raste të dyshuara deri më tani. Shpërthimi besohet se ka origjinën në një zonë rurale, por tani është përhapur në qytete duke përfshirë Bunia dhe Goma. Uganda fqinje ka regjistruar gjithashtu pesë raste të konfirmuara, si dhe dy vdekje.
OBSH-ja të premten e ngriti nivelin e rrezikut në “shumë të lartë” në RDK dhe “të lartë” në nivel rajonal, megjithëse thotë se rreziku epidemik mbetet i ulët në nivel global. Numri i rasteve të Ebolës pritet të “vazhdojë të rritet, duke pasur parasysh sasinë e kohës që virusi qarkullonte para se të zbulohej shpërthimi”, ka paralajmëruar organizata.
“Ata që dyshojnë janë ndoshta ata që nuk e kanë përjetuar ende këtë (vdekje) ose familjet e të cilëve nuk janë prekur ende”, shtoi Ilunga, i cili ngriti një lavaman në shtëpi për të mbrojtur familjen e tij.
Ai u ka bërë thirrje të tjerëve të ndalojnë së dyshuari realitetin e kërcënimit që paraqet virusi.
Tensionet u ndezën të enjten në Ituri, kur të afërmit e një të riu që vdiq nga Ebola u përpoqën ta merrnin trupin e tij “me forcë” nga spitali Rwampara, tha një politikan vendas për CNN.
Protestuesit shkaktuan një zjarr në atë qendër shëndetësore, duke djegur dy tenda spitalore, thanë zyrtarët.
Të premten, autoritetet lokale në Ituri njoftuan kufizime në tubimet publike dhe ndaluan përkujtimet.
Zyrtarët e shëndetësisë kanë ngritur alarmin se funeralet tradicionale dhe praktikat e zisë mund ta përhapin me shpejtësi virusin, pasi kufomat e viktimave të Ebolës janë shumë ngjitëse.
Një mobilizues i komunitetit me bazë në Bunia i tha më parë CNN se një zakon lokal funerali që përfshinte të afërmit që preknin të ndjerin mund të ketë kontribuar në rritjen e infeksioneve.
“Ndërtimi i besimit në komunitetet e prekura është thelbësor për një përgjigje të suksesshme dhe është një nga prioritetet tona më të larta”, tha të premten Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, pas zjarrit në spital.
“Ne jemi gjithashtu të përkushtuar për të siguruar që shërbimet thelbësore për komunitetet e prekura të mirëmbahen dhe të forcohen”, shtoi ai.
Përtej frikës dhe dyshimit, ka faktorë të shumtë që e ndërlikojnë shumë reagimin ndaj emergjencave – zona është në një zonë konflikti dhe rreth dy milionë njerëz janë zhvendosur.
Republika Demokratike e Kongos Lindore historikisht ka pasur infrastrukturë të pamjaftueshme të kujdesit shëndetësor. Dhe lloji i virusit që nxit shpërthimin nuk ka vaksinë ose trajtim të miratuar.
Punonjësit e ndihmës i kanë thënë gjithashtu CNN-së se çmontimi i Agjencisë Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID) dhe shkurtimet e fondeve të SHBA-së të kryera para shpërthimit kanë penguar reagimin.
Megjithatë, një zyrtar i Departamentit të Shtetit i mohoi pretendimet dhe tha se asnjë nga ndryshimet e administratës Trump nuk ka penguar përpjekjet e saj.
Duke folur menjëherë pas kthimit nga një vizitë humanitare në Provincën Ituri, Greg Ramm, drejtor i vendit të RDK-së për organizatën Save the Children, tha se ekipet e tyre po punojnë së bashku me autoritetet lokale për të ofruar furnizime bazë si dezinfektues dhe klor në klinika. Financimi humanitar është shumë më i vogël se sa ishte disa vjet më parë, vuri në dukje ai.
“Jemi në një lojë për të kapur ritmin. Nuk ka burime të mjaftueshme shëndetësore. Bëhet fjalë për futjen e masave themelore të parandalimit dhe kontrollit të infeksioneve në qendrat shëndetësore”, tha Ramm për CNN të martën.
“Qëllimi është që qendrat shëndetësore të vazhdojnë të funksionojnë për të inkurajuar njerëzit që janë të sëmurë me Ebola ose diçka tjetër që të marrin ndihmë. Gjëja e fundit që na duhet tani është që sistemi shëndetësor të mbyllet”, shtoi ai.
Ekspertët kanë frikë se shumë më tepër njerëz mund të vdesin nëse qytetarët fillojnë të kenë frikë të shkojnë në spital për sëmundje të tjera, si malaria, fruthi dhe kequshqyerja. Fëmijët nën pesë vjeç janë veçanërisht në rrezik nga malaria, ka paralajmëruar drejtori rajonal i OBSH-së për Afrikën.
Ndërkohë, mjekët që punojnë në RDK-në lindore po e përçojnë mesazhin se njerëzit duhet të shmangin prekjen e kujtdo që mund të ketë Ebola, të ndalojnë kontaktin fizik të panevojshëm si përqafimet me këdo dhe të shmangin prekjen e kafshëve të ngordhura.
“Çdo person duhet të mbajë një qëndrim parandalues për të thyer këtë zinxhir infeksioni”, tha Dr. Mwarabu Hugue.
Presidenti i Ugandës, Yoweri Museveni, u ka kërkuar qytetarëve të shmangin shtrëngimin e duarve, megjithëse vuri në dukje se shumica dërrmuese e rasteve janë në RDK. Të premten, OBSH e përshkroi situatën në Ugandë si “të qëndrueshme”.
Ndërkohë, kreu i Qendrave Afrikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (Africa CDC), i cili është i ngarkuar me koordinimin e çështjeve shëndetësore në të gjitha vendet e Bashkimit Afrikan, ka thënë se autoritetet po shtojnë përpjekjet për të siguruar që të ketë ilaçe në dispozicion për të trajtuar njerëzit, ndërsa gjithashtu po ecin përpara me zhvillimin e vaksinës.
“Do të na duhen disa muaj për të përfunduar vaksinën. Kushdo që ju jep një numër specifik muajsh nuk po thotë të vërtetën. Mund të duhet mjaft kohë”, u tha gazetarëve Drejtori i Përgjithshëm i Afrikës CDC, Dr. Jean Kaseya.
Banorja e Bunias, Aline Kitambala Masika, me origjinë nga Provinca e Kivusë Veriore, tha se shpreson që njerëzit të vijnë në vete kur bëhet fjalë për veshjen e mbrojtjes personale. /Telegrafi/
