{"id":4137,"date":"2026-05-21T18:48:22","date_gmt":"2026-05-21T18:48:22","guid":{"rendered":"https:\/\/illyrianinfo.com\/?p=4137"},"modified":"2026-05-21T18:48:22","modified_gmt":"2026-05-21T18:48:22","slug":"studimi-i-nature-shqiptaret-rrjedhin-nga-popullatat-indigjene-te-ballkanit-qe-nga-epoka-e-bronzit-deshmi-nga-adn-ja-e-lashte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/illyrianinfo.com\/?p=4137","title":{"rendered":"Studimi i &#8216;Nature&#8217;: Shqiptar\u00ebt rrjedhin nga popullatat indigjene t\u00eb Ballkanit q\u00eb nga Epoka e Bronzit &#8211; d\u00ebshmi nga ADN-ja e lasht\u00eb"},"content":{"rendered":"<div>\n<p><strong> Nj\u00eb studim i ri gjenetik \u00ebsht\u00eb botuar sot n\u00eb revist\u00ebn &#8221; <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41562-026-02462-z?utm_id=97757_v0_s00_e231_tv2_tp1_a1demo0ahceb61&#038;fbclid=IwY2xjawRlwi5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeibigRYd6zT5_zmNtigYJbXlEp5uhZZgrY4NvNfr4ZyCx3pXcVUjf32QMrTQ_aem_NWweyU45arN_CXU-SgjmNw\" target=\"_blank\">Nature Human Behaviour<\/a><\/strong><strong> &#8220;, duke ofruar pamjen m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb origjin\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve, duke zbuluar rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb thella n\u00eb Ballkan dhe nj\u00eb nivel t\u00eb pazakont\u00eb vazhdim\u00ebsie nga Epoka e Bronzit deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme.<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb ekip nd\u00ebrkomb\u00ebtar studiuesish nga Universiteti i Oksfordit, Universiteti i Tel Avivit dhe Universiteti Shtet\u00ebror i Ohajos, ka analizuar mbi 6,000 gjenome t\u00eb lashta nga Ballkani dhe Euroazia Per\u00ebndimore, si dhe 74 gjenome t\u00eb reja nga shqiptar\u00ebt e dit\u00ebve t\u00eb sotme.<\/p>\n<hr\/>\n<p>Studiuesit p\u00ebrdor\u00ebn metoda t\u00eb p\u00ebrparuara statistikore, duke p\u00ebrfshir\u00eb teknik\u00ebn e &#8220;identitetit t\u00eb lasht\u00eb sipas prejardhjes&#8221; (ancIBD), e cila identifikon segmentet e ADN-s\u00eb t\u00eb trash\u00ebguara nga paraardh\u00ebsit e p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n<p>Rezultatet tregojn\u00eb se, \u201cnd\u00ebrsa pjesa m\u00eb e madhe e Evrop\u00ebs Juglindore u riform\u00ebsua nga migrimet n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb gjat\u00eb Antikitetit t\u00eb Von\u00eb dhe Mesjet\u00ebs s\u00eb Hershme, paraardh\u00ebsit e shqiptar\u00ebve t\u00eb sot\u00ebm mbet\u00ebn relativisht t\u00eb paprekur. <\/p>\n<p>Terreni malor duket se ka sh\u00ebrbyer si nj\u00eb streh\u00eb afatgjat\u00eb, duke ruajtur lidhjet gjenetike me popullatat e lashta t\u00eb Ballkanit per\u00ebndimor dhe qendror nga periudhat e Epok\u00ebs s\u00eb Hekurit dhe Romake.\u201d<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-rebelmouse-image\">  <\/p>\n<p>Dr. Leonidas-Romanos Davranoglou, nj\u00eb studiues n\u00eb Muzeun e Historis\u00eb Natyrore t\u00eb Universitetit t\u00eb Oksfordit, se shqiptar\u00ebt p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb nga shembujt m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb vazhdim\u00ebsis\u00eb gjenetike afatgjat\u00eb n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>\u201cRezultatet tona tregojn\u00eb se shqiptar\u00ebt p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb nga shembujt m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb vazhdim\u00ebsis\u00eb gjenetike afatgjat\u00eb n\u00eb Ballkan. Pavar\u00ebsisht trazirave t\u00eb m\u00ebdha historike, ata ruajt\u00ebn lidhje t\u00eb forta me popullatat e lashta q\u00eb jetuan n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon mij\u00ebra vjet m\u00eb par\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Kjo vazhdim\u00ebsi reflektohet edhe n\u00eb modelet demografike. <\/p>\n<p>Analizat gjenetike t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb historike t\u00eb popullsis\u00eb tregojn\u00eb se shqiptar\u00ebt rrjedhin nga nj\u00eb popullsi st\u00ebrgjyshore relativisht e vog\u00ebl dhe kohezive, n\u00eb p\u00ebrputhje me izolimin e zgjatur dhe rrjedh\u00ebn e kufizuar t\u00eb gjeneve nga jasht\u00eb gjat\u00eb shekujve. <\/p>\n<p>Bashkautori Dr. Alban Lauka theksoi se ky lloj sinjali gjenetik tregon nj\u00eb popullat\u00eb q\u00eb ka mbetur relativisht e q\u00ebndrueshme p\u00ebr periudha t\u00eb gjata, edhe pse rajonet p\u00ebrreth kan\u00eb p\u00ebrjetuar ndryshime t\u00eb m\u00ebdha demografike.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, bashkautori Gjergj Bojaxhi shtoi se ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zbulim ky\u00e7 p\u00ebr historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb. <\/p>\n<p>Ai tregon se komunitetet e lidhura ngusht\u00eb me shqiptar\u00ebt e sot\u00ebm ishin tashm\u00eb t\u00eb pranishme n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb jugore shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb dokumentoheshin historikisht.<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-rebelmouse-image\"> <img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"cbe85\" data-rm-shortcode-id=\"5a9218fe1de55f39985fe0f634190795\" data-rm-shortcode-name=\"rebelmouse-image\" class=\"rm-shortcode rm-lazyloadable-image \" lazy-loadable=\"true\" src=\"https:\/\/telegrafi.com\/media-library\/image.jpg?id=66777508&#038;width=980\" width=\"1021\" height=\"599\" alt=\"\"\/> <\/p>\n<p>Revista Nature \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga dy revistat m\u00eb prestigjioze n\u00eb bot\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e Antropologjis\u00eb, dhe artikulli u botua pasi kaloi nj\u00eb vler\u00ebsim tekniko-shkencor nga bordi editorial i revist\u00ebs. <\/p>\n<p>Botimi ka disa bashkautor\u00eb nga Shqip\u00ebria (Roots Project, Akademia e Shkencave dhe Instituti i Albanologjis\u00eb), si dhe bashkautor\u00eb nga vende si Greqia, Hungaria, Polonia dhe SHBA-ja. <\/p>\n<p>Artikulli p\u00ebrdori baz\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb popullsis\u00eb moderne shqiptare (Shqip\u00ebria, Kosova\/Presheva, Maqedonia, Mali i Zi, \u00c7am\u00ebria) me teste t\u00eb kryera n\u00eb laborator\u00eb n\u00eb Gjermani, Itali dhe SHBA. <\/p>\n<p>Edhe brenda territorit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, mostra e rezultateve p\u00ebrmban rezultate nga \u00e7do rajon i vendit.\/Telegrafi.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb studim i ri gjenetik \u00ebsht\u00eb botuar sot n\u00eb revist\u00ebn &#8221; Nature Human Behaviour &#8220;, duke ofruar pamjen m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb origjin\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve, duke zbuluar rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb thella n\u00eb Ballkan dhe nj\u00eb nivel t\u00eb pazakont\u00eb vazhdim\u00ebsie nga Epoka e Bronzit deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Nj\u00eb ekip nd\u00ebrkomb\u00ebtar studiuesish nga Universiteti i Oksfordit, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4138,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"tmauthors":[],"class_list":["post-4137","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-world"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4137"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4137\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4137"},{"taxonomy":"tmauthors","embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftmauthors&post=4137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}