{"id":4324,"date":"2026-05-23T01:29:40","date_gmt":"2026-05-23T01:29:40","guid":{"rendered":"https:\/\/illyrianinfo.com\/?p=4324"},"modified":"2026-05-23T01:29:40","modified_gmt":"2026-05-23T01:29:40","slug":"pse-disa-njerez-nuk-i-harrojne-kurre-fyerjet-dhe-cfare-ndodh-realisht-ne-trurin-e-tyre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/illyrianinfo.com\/?p=4324","title":{"rendered":"Pse disa njer\u00ebz nuk i harrojn\u00eb kurr\u00eb fyerjet dhe \u00e7far\u00eb ndodh realisht n\u00eb trurin e tyre"},"content":{"rendered":"<div>\n<p><strong>Disa njer\u00ebz vazhdojn\u00eb jet\u00ebn pas nj\u00eb konflikti, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00eb kujtojn\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb \u00e7do fjal\u00eb, ton apo shikim q\u00eb i ka l\u00ebnduar. Psikologjia dhe neurologjia shpjegojn\u00eb pse disa p\u00ebrvoja negative mbeten aq thell\u00eb t\u00eb ngulitura n\u00eb kujtes\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Disa njer\u00ebz, pas nj\u00eb z\u00ebnke apo konflikti, vazhdojn\u00eb p\u00ebrpara sikur asgj\u00eb t\u00eb mos ket\u00eb ndodhur. T\u00eb tjer\u00eb, edhe pas shum\u00eb vitesh, e kujtojn\u00eb sakt\u00ebsisht shikimin, tonin e z\u00ebrit apo fjalin\u00eb q\u00eb i ka l\u00ebnduar. Mjafton t\u00eb p\u00ebrmendet nj\u00eb person apo situat\u00eb e caktuar dhe emocioni rikthehet pothuajse me t\u00eb nj\u00ebjtin intensitet si dit\u00ebn e par\u00eb.<\/p>\n<hr\/>\n<p>Psikolog\u00ebt prej koh\u00ebsh p\u00ebrpiqen t\u00eb shpjegojn\u00eb pse disa persona i mbajn\u00eb mend p\u00ebr shum\u00eb m\u00eb gjat\u00eb dhe m\u00eb thell\u00eb p\u00ebrvojat e pak\u00ebndshme. Sot, p\u00ebrgjigjja vjen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga nd\u00ebrthurja e psikologjis\u00eb me neurologjin\u00eb. Nuk b\u00ebhet fjal\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr karakter apo \u201cnerva t\u00eb dob\u00ebta\u201d. M\u00ebnyra se si i kujtojm\u00eb fyerjet lidhet me funksionimin e trurit, hormonet e stresit, ankthin dhe p\u00ebrvojat e hershme jet\u00ebsore.<\/p>\n<p><strong>Truri nuk i ruan t\u00eb gjitha kujtimet nj\u00ebsoj<\/strong><\/p>\n<p>Truri i njeriut p\u00ebrpunon \u00e7do dit\u00eb nj\u00eb sasi t\u00eb madhe informacioni, por jo gjith\u00e7ka mbetet e ruajtur n\u00eb kujtes\u00eb afatgjat\u00eb. Q\u00eb nj\u00eb ngjarje t\u00eb mbetet thell\u00eb e ngulitur, truri duhet ta konsideroj\u00eb at\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rol ky\u00e7 n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces ka amigdala, pjesa e trurit p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr p\u00ebrpunimin e emocioneve, sidomos frik\u00ebs, k\u00ebrc\u00ebnimit dhe dhimbjes emocionale. Kur p\u00ebrjetojm\u00eb nj\u00eb fyerje, posht\u00ebrim apo refuzim, amigdala d\u00ebrgon sinjal se situata \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme. Trupi l\u00ebshon hormone stresi si adrenalina dhe kortizoli, t\u00eb cilat ndihmojn\u00eb q\u00eb kujtimi t\u00eb \u201cmbyllet\u201d m\u00eb fort n\u00eb memorie.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye njer\u00ebzit shpesh nuk mbajn\u00eb mend \u00e7far\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb jav\u00ebn e kaluar, por mund t\u00eb p\u00ebrshkruajn\u00eb me detaje momentin kur dikush i ka posht\u00ebruar publikisht para shum\u00eb vitesh.<\/p>\n<p>Studimet shkencore konfirmojn\u00eb se ngjarjet me ngarkes\u00eb t\u00eb fort\u00eb emocionale l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb thella n\u00eb kujtes\u00eb sesa p\u00ebrvojat neutrale, p\u00ebr shkak t\u00eb lidhjes s\u00eb fort\u00eb mes amigdal\u00ebs dhe qendrave t\u00eb memories n\u00eb tru, transmeton Telegrafi.<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-rebelmouse-image\">  <\/p>\n<p><strong>Pse disa njer\u00ebz jan\u00eb m\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj fyerjeve<\/strong><\/p>\n<p>Jo t\u00eb gjith\u00eb trut\u00eb reagojn\u00eb nj\u00ebsoj ndaj p\u00ebrvojave negative. Tek personat q\u00eb kan\u00eb ankth m\u00eb t\u00eb theksuar ose prirje p\u00ebr shqet\u00ebsim t\u00eb vazhduesh\u00ebm, truri \u00ebsht\u00eb m\u00eb i \u201cprogramuar\u201d t\u00eb v\u00ebrej\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet e mundshme.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb fjali e pak\u00ebndshme mund t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr pesh\u00eb emocionale sesa tek dikush q\u00eb konfliktet i p\u00ebrjeton m\u00eb sip\u00ebrfaq\u00ebsisht. Psikolog\u00ebt k\u00ebt\u00eb e shpjegojn\u00eb me prirjen natyrale t\u00eb trurit p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrjetuar ngjarjet negative m\u00eb fuqish\u00ebm sesa ato pozitive. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, nj\u00eb kritik\u00eb e vetme mund t\u00eb err\u00ebsoj\u00eb dhjet\u00eb komplimente.<\/p>\n<p>Tek k\u00ebta persona shpesh ekziston edhe nevoja p\u00ebr t\u00eb analizuar vazhdimisht situatat e s\u00eb kaluar\u00ebs. Ata rikthehen mend\u00ebrisht te bisedat, imagjinojn\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb tjera dhe p\u00ebrpiqen t\u00eb kuptojn\u00eb sjelljen e t\u00eb tjer\u00ebve. Ky proces quhet ruminacion.<\/p>\n<p><strong>Kur truri nuk ndalon s\u00eb \u201crip\u00ebrs\u00ebrituri\u201d ngjarjen<\/strong><\/p>\n<p>Ruminacioni, pra rikthimi i vazhduesh\u00ebm te situatat e pak\u00ebndshme dhe analizimi i tyre pa fund, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga arsyet kryesore pse disa fyerje mbeten t\u00eb gjalla p\u00ebr vite me radh\u00eb. Sa m\u00eb shpesh q\u00eb njeriu rikthehet te ngjarja, aq m\u00eb shum\u00eb truri e forcon at\u00eb kujtim.<\/p>\n<p>Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, sa her\u00eb q\u00eb rip\u00ebrjetojm\u00eb nj\u00eb ngjarje t\u00eb dhimbshme, truri e trajton pjes\u00ebrisht si nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb re. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, fyerjet e vjetra mund t\u00eb shkaktojn\u00eb ende puls t\u00eb shpejtuar, tension apo ndjenj\u00eb zem\u00ebrimi, sikur t\u00eb kishin ndodhur dje.<\/p>\n<p>Hulumtimet tregojn\u00eb se kjo gjendje mund t\u00eb rris\u00eb nivelin e stresit dhe rrezikun p\u00ebr ankth apo simptoma depresive. N\u00eb fakt, truri p\u00ebrpiqet ta \u201czgjidh\u00eb problemin\u201d, por shpesh arrin efektin e kund\u00ebrt: emocionet vazhdojn\u00eb t\u00eb ringjallen vazhdimisht.<\/p>\n<p><strong>Trauma ndryshon m\u00ebnyr\u00ebn si kujtojm\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Kujtes\u00eb m\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr p\u00ebrvojat negative kan\u00eb shpesh njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb kaluar situata t\u00eb v\u00ebshtira emocionale n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Nj\u00eb f\u00ebmij\u00ebri me kritika t\u00eb vazhdueshme, refuzim apo marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb paq\u00ebndrueshme mund t\u00eb l\u00ebr\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb sistemin nervor.<\/p>\n<p>K\u00ebta persona zhvillojn\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb shtuar vigjilence emocionale. Truri i tyre i v\u00ebren m\u00eb shpejt shenjat e mundshme t\u00eb refuzimit apo posht\u00ebrimit, edhe kur rreziku real nuk \u00ebsht\u00eb aq i madh. Prandaj, nj\u00eb v\u00ebrejtje e zakonshme mund t\u00eb p\u00ebrjetohet si sulm serioz.<\/p>\n<p>Neurologjia tregon se stresi afatgjat\u00eb ndryshon m\u00ebnyr\u00ebn se si truri p\u00ebrpunon emocionet dhe formon kujtimet. Kortizoli, hormoni i stresit, luan rol t\u00eb madh n\u00eb ngulitjen m\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb p\u00ebrvojave negative n\u00eb memorie.<\/p>\n<p><strong>Njer\u00ebzit nuk kujtojn\u00eb ngjarjen, por ndjesin\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Kujtimet nuk jan\u00eb regjistrime objektive t\u00eb realitetit. Shpesh njer\u00ebzit nuk mbajn\u00eb mend sakt\u00ebsisht situat\u00ebn, por emocionin q\u00eb kan\u00eb ndier n\u00eb at\u00eb moment.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, dy persona mund ta kujtojn\u00eb krejt ndryshe t\u00eb nj\u00ebjtin konflikt. Nj\u00ebri mund ta konsideroj\u00eb si debat kalimtar, nd\u00ebrsa tjetri ta mbaj\u00eb p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra ndjenj\u00ebn e posht\u00ebrimit apo tradhtis\u00eb. Emocionet b\u00ebhen nj\u00eb lloj \u201cfiltri\u201d p\u00ebrmes t\u00eb cilit truri ruan kujtimet.<\/p>\n<p><strong>A mund t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb truri ta l\u00ebr\u00eb pas t\u00eb kaluar\u00ebn?<\/strong><\/p>\n<p>Lajmi i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb se truri nuk \u00ebsht\u00eb statik. M\u00ebnyra se si p\u00ebrpunojm\u00eb kujtimet mund t\u00eb ndryshoj\u00eb gjat\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Psikoterapia, puna me rregullimin emocional, ulja e ankthit dhe nd\u00ebrprerja e rrethit vicioz t\u00eb ruminacionit mund t\u00eb ndihmojn\u00eb q\u00eb p\u00ebrvojat e vjetra t\u00eb b\u00ebhen m\u00eb pak t\u00eb dhimbshme. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se njeriu do t\u00eb harroj\u00eb at\u00eb q\u00eb ka p\u00ebrjetuar, por se kujtimi nuk do t\u00eb shkaktoj\u00eb m\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin goditje emocionale.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt theksojn\u00eb se problemi nuk q\u00ebndron te vet\u00eb kujtesa. Problemi lind kur truri nuk merr kurr\u00eb sinjalin se rreziku ka kaluar dhe se nuk ka m\u00eb nevoj\u00eb t\u2019i mbaj\u00eb plag\u00ebt e vjetra vazhdimisht \u201ct\u00eb hapura\u201d. <strong>\/Telegrafi\/<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Disa njer\u00ebz vazhdojn\u00eb jet\u00ebn pas nj\u00eb konflikti, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00eb kujtojn\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb \u00e7do fjal\u00eb, ton apo shikim q\u00eb i ka l\u00ebnduar. Psikologjia dhe neurologjia shpjegojn\u00eb pse disa p\u00ebrvoja negative mbeten aq thell\u00eb t\u00eb ngulitura n\u00eb kujtes\u00eb Disa njer\u00ebz, pas nj\u00eb z\u00ebnke apo konflikti, vazhdojn\u00eb p\u00ebrpara sikur asgj\u00eb t\u00eb mos ket\u00eb ndodhur. T\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4325,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"tmauthors":[],"class_list":["post-4324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-world"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4324"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4324\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4324"},{"taxonomy":"tmauthors","embeddable":true,"href":"https:\/\/illyrianinfo.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftmauthors&post=4324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}