<\/p>\n
Kopshtet vertikale u krijuan p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb – por Amerika Latine e ka marr\u00eb k\u00ebt\u00eb koncept dhe e ka zbatuar at\u00eb n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n
“N\u00eb Evrop\u00eb, \u00ebsht\u00eb normale q\u00eb kryeqytetet e m\u00ebdha t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb, dy ose tre kopshte vertikale t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme”, thot\u00eb botanisti spanjoll Ignacio Solano p\u00ebr Euronews Earth. <\/p>\n
“N\u00ebse e krahasoni k\u00ebt\u00eb me Buenos Airesin, atje ka qindra kopshte vertikale. Qyteti i Meksikos ka qindra. Qyteti i Guatemal\u00ebs ka qindra”, shtoi ai.<\/p>\n
Q\u00eb kur botanisti francez Patrick Blanc e nisi konceptin n\u00eb vitet e 80-ta, Evropa ka prodhuar disa shembuj mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs. Bosco Verticale i Milanos, nj\u00eb pal\u00eb rrokaqiej banimi, tarracat e t\u00eb cil\u00ebve mbajn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 21,000 pem\u00eb dhe shkurre, konverton gati 20,000 kilogram\u00eb karbon \u00e7do vit dhe tani strehon 20 lloje zogjsh.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa kryeqytetet e Evrop\u00ebs p\u00ebrgatiten p\u00ebr nj\u00eb ver\u00eb tjet\u00ebr me val\u00eb t\u00eb nxehta p\u00ebrv\u00ebluese, nd\u00ebrtimi mbi k\u00ebt\u00eb trash\u00ebgimi mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nga mjetet m\u00eb praktike p\u00ebr mbrojtjen e qytetar\u00ebve.<\/p>\n
Hulumtimet tregojn\u00eb se kopshtet vertikale mund t\u00eb ulin ndjesh\u00ebm temperaturat e sip\u00ebrfaqes s\u00eb nd\u00ebrtesave, t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb thithjen e nxeht\u00ebsis\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb rehatin\u00eb termike n\u00eb zonat e dendura urbane.<\/p>\n
Muret e gjelbra \u2013 nj\u00eb kategori m\u00eb e gjer\u00eb q\u00eb p\u00ebrfshin gjith\u00e7ka, nga sistemet hidroponike pa tok\u00eb t\u00eb Solanos deri te bim\u00ebt e thjeshta ngjit\u00ebse t\u00eb rr\u00ebnjosura n\u00eb tok\u00eb \u2013 gjithashtu filtrojn\u00eb l\u00ebnd\u00ebn grimcore, thithin dyoksidin e karbonit dhe ofrojn\u00eb habitat p\u00ebr zogjt\u00eb dhe insektet, duke mb\u00ebshtetur biodiversitetin urban n\u00eb vendet ku hap\u00ebsira p\u00ebr parqet tradicionale \u00ebsht\u00eb e kufizuar.<\/p>\n
Solano, p\u00ebrmes kompanis\u00eb s\u00eb tij Paisajismo Urbano me seli n\u00eb Alicante, po ndihmon n\u00eb thyerjen e keqkuptimeve n\u00eb lidhje me teknologjin\u00eb e kopshtit vertikal, nd\u00ebrsa u m\u00ebson t\u00eb tjer\u00ebve t’i kthejn\u00eb qytetet e tyre t\u00eb gjelbra. <\/p>\n
Ai vler\u00ebson se ka ndihmuar n\u00eb instalimin e gati nj\u00eb milion metra katror\u00eb kopshtesh vertikale n\u00eb nivel global deri m\u00eb sot.<\/p>\n
Duke sjell\u00eb men\u00e7urin\u00eb e pyjeve tropikale n\u00eb qytete n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn<\/strong><\/p>\n Si biolog me profesion, Solano ka kaluar mbi 14 vjet duke studiuar ekosistemet tropikale n\u00eb xhungla nga pylli tropikal Choc\u00f3 n\u00eb Kolumbi deri n\u00eb ishujt e Madagaskarit dhe Reunionit, duke studiuar se si bim\u00ebt rriten dhe bashk\u00ebveprojn\u00eb n\u00eb natyr\u00eb.<\/p>\n P\u00ebrzgjedhja e specieve t\u00eb duhura t\u00eb bim\u00ebve p\u00ebr nj\u00eb kopsht vertikal \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore \u2013 dhe nj\u00eb aft\u00ebsi shum\u00eb e specializuar. \u00c7do gj\u00eb, nga lart\u00ebsia dhe klima e nj\u00eb qyteti deri te pozicionimi i nd\u00ebrtes\u00ebs, duhet t\u00eb merret n\u00eb konsiderat\u00eb. <\/p>\n Bim\u00ebt duhet t\u00eb grupohen bazuar n\u00eb p\u00ebrshtatshm\u00ebrin\u00eb dhe nevojat e tyre ushqyese. Kjo ndodh sepse ato zakonisht rriten pa tok\u00eb, duke u ushqyer n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj me uj\u00eb t\u00eb pasur me l\u00ebnd\u00eb ushqyese t\u00eb sjell\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb sistemi hidroponik.<\/p>\n Rezultati, pohon Solano, prodhon tre her\u00eb m\u00eb shum\u00eb oksigjen dhe rritet tre her\u00eb m\u00eb shpejt se nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb e gjelb\u00ebr konvencionale n\u00eb nivelin e tok\u00ebs: “Ajo q\u00eb ne n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb b\u00ebjm\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb krijojm\u00eb nj\u00eb biofilt\u00ebr n\u00eb qytete”.<\/p>\n Versionet moderne t\u00eb sistemit, shton ai, tani praktikisht nuk konsumojn\u00eb uj\u00eb dhe k\u00ebrkojn\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb vizit\u00eb mir\u00ebmbajtjeje n\u00eb vit.<\/p>\n “Nuk keni pse t\u00eb jeni botanist, arkitekt apo inxhinier” p\u00ebr t\u00eb instaluar nj\u00eb kopsht vertikal<\/strong><\/p>\n Kompania e Solanos ka kaluar m\u00eb shum\u00eb se dy dekada duke qen\u00eb pioniere n\u00eb metodologjin\u00eb e p\u00ebrzgjedhjes s\u00eb specieve dhe teknologjin\u00eb e kopshtit vertikal, t\u00eb cil\u00ebn e ndan p\u00ebrmes ekskluzivitetit t\u00eb saj n\u00eb Guatemala City, By Botanik.<\/p>\n Ka drejtuar kurse intensive duke u m\u00ebsuar student\u00ebve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Amerik\u00ebn jo vet\u00ebm teknikat botanike, por edhe modelin e plot\u00eb t\u00eb biznesit, duke p\u00ebrfshir\u00eb shitjet, kontratat dhe p\u00ebrzgjedhjen e specieve.<\/p>\n Kurset jan\u00eb q\u00ebllimisht t\u00eb arritshme: “Nuk keni pse t\u00eb jeni botanist, arkitekt apo inxhinier”, thot\u00eb Solano – thjesht keni nevoj\u00eb p\u00ebr entuziaz\u00ebm dhe oreks p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar.<\/p>\n Brenda pes\u00eb dit\u00ebsh, thot\u00eb Solano, pjes\u00ebmarr\u00ebsit mund t\u00eb identifikojn\u00eb speciet bimore sipas familjes, origjin\u00ebs vendase dhe vendosjes s\u00eb tyre optimale n\u00eb mur. Nga rreth 100 student\u00eb p\u00ebr grup, ai thot\u00eb se 85 zakonisht vazhdojn\u00eb t\u00eb zhvillojn\u00eb projekte t\u00eb v\u00ebrteta. \/Telegrafi\/<\/p>\n